Czym charakteryzuje się szybka skrzynia biegów? Na przykładzie BMW M4

Kategoria: ciekawostki

W autach sportowych często mówi się o mocy, przyspieszeniu i liczbach, które dobrze wyglądają w tabelkach. Rzadziej jednak zwraca się uwagę na element, który w praktyce ma ogromny wpływ na wrażenia z jazdy, czyli szybką skrzynię biegów. To właśnie ona decyduje o tym, czy samochód reaguje natychmiast, czy może jednak zostawia wrażenie lekkiego opóźnienia między tym, co robi kierowca, a tym, co faktycznie dzieje się z samochodem.

Świetnym przykładem auta, w którym skrzynia biegów odgrywa kluczową rolę, jest BMW M4, czyli 450-konne coupe z 3-litrowym silnikiem i automatyczną przekładnią, która została stworzona z myślą o czystej dynamice.

Co właściwie oznacza szybka skrzynia biegów?

Szybka skrzynia biegów to taka, która reaguje zanim kierowca zdąży pomyśleć, że chce przyspieszyć. Wciśnięcie gazu, redukcja łopatką, wyjście z zakrętu - wszystko powinno dziać się płynnie, bez wrażenia przerwy w napędzie.

Kluczowe są tu trzy rzeczy:
– jak szybko skrzynia podejmuje decyzję,
– jak płynnie przekazuje moment obrotowy,
– czy utrzymuje silnik w optymalnym zakresie obrotów.

Jeśli którykolwiek z tych elementów zawodzi, nawet mocny silnik traci swój charakter.

Dlaczego klasyczne automaty nie dawały sportowych wrażeń?

Przez lata automatyczne skrzynie biegów kojarzyły się głównie z komfortem. Były płynne, ale wolniejsze w reakcji i często zamyślały się przy dynamicznej jeździe. Dla aut sportowych oznaczało to jedno: manual był szybszy i bardziej angażujący.

Przełomem okazały się skrzynie dwusprzęgłowe (DCT). Ich konstrukcja pozwala przygotować kolejny bieg wcześniej, jeszcze zanim poprzedni zostanie rozłączony. Efekt? Zmiana przełożenia odbywa się praktycznie bez przerwy w przekazywaniu mocy.

Jak działa szybka skrzynia w praktyce na przykładzie BMW M4?

Dobrym przykładem auta z szybką skrzynią biegów jest BMW M4 z 3-litrowym silnikiem i automatyczną skrzynią M DCT. 

W BMW M4 (3.0, automat, 450 KM) mówimy o 7-biegowej skrzyni M DCT (dwusprzęgłowej), czyli konstrukcji, która działa inaczej niż klasyczny automat. Tu nie ma chwili zawahania, bo skrzynia często ma już przygotowany kolejny bieg zanim go wbijesz. W praktyce wygląda to tak: jedziesz na jednym przełożeniu, a drugie sprzęgło ma już „w pogotowiu” następny bieg. Właśnie dlatego zmiana potrafi być bardzo szybka i bez wrażenia odpuszczenia mocy.

Drugą sprawą jest to, jak ta skrzynia zmienia biegi w sportowym trybie. W M4 potrafi robić zmiany na ostro - przy kickdownie potrafi zredukować od razu o kilka biegów, a przy redukcjach w trybie manualnym dorzuca charakterystyczne „blipy” (podbijanie obrotów), żeby przejście było płynne i stabilne. W efekcie auto jest cały czas w napięciu i gotowe do strzału.

No i najważniejsze: w M DCT masz regulację agresji zmiany biegów (Drivelogic). W najłagodniejszych ustawieniach skrzynia działa gładko, ale w bardziej sportowych zaczyna zmieniać szybciej i bardziej zdecydowanie - czuć to zarówno w czasie reakcji na gaz, jak i w tym, jak mocno zamyka bieg przy przyspieszaniu. Dzięki temu ta sama skrzynia potrafi być cywilna w normalnej jeździe, a po przełączeniu trybu zachowuje się jak sprzęt z prawdziwych wyścigówek.

Jeśli ktoś chce poczuć różnicę między zwykłym automatem a szybką skrzynią biegów, to BMW M4 doskonale mu tę różnicę pokaże. 

Adaptacja do stylu jazdy to również cecha szybkiej skrzyni

Nowoczesna szybka skrzynia biegów nie działa według jednego schematu. Potrafi dostosować się do stylu jazdy kierowcy. Przy spokojnej jeździe zmiany są płynniejsze i wcześniejsze. Kiedy jedziesz dynamicznie, skrzynia trzyma wyższe obroty i reaguje agresywniej.

W sportowych (ale nie tylko) konstrukcjach, takich jak w BMW M4, kierowca może dodatkowo wpływać na charakter skrzyni, wybierając bardziej lub mniej dynamiczne ustawienia. To sprawia, że jedno auto potrafi mieć kilka twarzy - od stosunkowo cywilnej po bezkompromisowo sportową.

Łopatki i tryb manualny – szybka reakcja na żądanie

Choć automatyczne skrzynie świetnie radzą sobie same, w autach sportowych ogromne znaczenie ma możliwość natychmiastowej ingerencji kierowcy. Łopatki przy kierownicy nie są tu gadżetem, tylko narzędziem.

W szybkiej skrzyni biegów reakcja na łopatkę musi być natychmiastowa. Bez opóźnień, bez zastanawiania się. Właśnie wtedy kierowca ma wrażenie pełnej kontroli, nawet jeśli technicznie to skrzynia wykonuje całą pracę.

Dlaczego szybka skrzynia biegów zmienia całe auto?

Wysoka moc bez odpowiedniej skrzyni biegów jest jak szybki komputer z wolnym dyskiem. Potencjał jest, ale nie da się go wykorzystać. Dopiero szybka skrzynia sprawia, że auto:

• reaguje natychmiast,
• przyspiesza płynnie i zdecydowanie,
• daje kierowcy poczucie pełnej kontroli.
  
  

Dlatego w samochodach takich jak BMW M4 skrzynia biegów nie jest dodatkiem do silnika. Jest równorzędnym elementem, który buduje charakter auta.

Podsumowanie

Szybką skrzynię biegów da się opisać, ale najłatwiej ją zrozumieć wtedy, gdy sam to poczujesz. Właśnie dlatego taki temat kończymy prostym wnioskiem - szybką skrzynię poznasz najlepiej w jeździe, nie w tekście.

Jeśli chcesz sprawdzić, jak to działa w BMW M4, możesz to zrobić podczas jazdy na torze. Pojedziesz jako kierowca, a instruktor będzie na fotelu obok, więc wszystko odbywa się w kontrolowanych warunkach.